ـ ضرورت مصرف ريز مغزي
عناصر ريز مغذي مانند ، آهن ، منگنز ، روي ، مس ، بر ، موليبدن ، منيزيم و كلسيم نقش بسيار مهمي در زندگي و سلامت انسانها دارا است .
به عنوان مثال يكي از دلايل ظهور و گسترش بيماريهايي نظير سنگ كليه ، كم خوني ، خستگي مفرط ، بيماريهاي گوارشي ، فراموشي ، كوتاهي قد و عصبانيت ، كمي عناصر ريز مغذي در تغذيه ميباشد . اين مهم به دليل كمي عناصر فوق در توليدات كشاورزي است كه عمدتا ناشي از عدم شناخت اهميت اين عناصر و عدم مصرف كودهاي حاوي عناصر ريز مغذي ميباشد .
جدول عناصر ريز مغذي
|
عنصر |
نقش عنصر |
علائم كمبود عنصر |
توضيحات |
|
بر B |
ـ تقسيم سلولي بافتهاي مريستي
ـ تشكيل جوانههاي برگ و گل
ـ ترميمبافتهاي آوندي
ـ متابوليسم قند ـ هيدوركربنها و چربيها
ـ انتقال هيدروكربنها ـ كلسيم و ...
ـ تنظيم مقدار آب و نسبت كلسيم به پتاسيم
ـ سنتز پروتئين
ـ رشد ريشه |
ـ كوچك ، ضخيم و شكننده شدن برگهاي جوان
ـ ضخيم شدن رگبرگ اصلي
ـ تركيدن و چوب پنبهاي شدن
ـفقدان كلروفيل
ـ از بين رفتن نقاط رشد در شاخهها
ـ لكههاي خشك و تركيدگي در ميوهها
ـ ريزش ميوهها بطور نارس
ـ كاهش و خشك شدن ريشه |
ـ بيشتر علائم مسموميت بر ، شبيه به كمبود آن مي باشد
ـ براي جلوگيري از مسموميت بهتر است از كودهاي آلي در سطح وسيع تري استفاده نشود . |
|
روي Zn |
ـ سيستمهاي آنزيمي گياه
ـ كاتاليزور و فعال كننده
ـ سنتز و تجزيه پروتئينها
ـ تنظيم رشد |
ـ كلروز بين رگبرگها
ـ كچلي شاخههاي جوان و ريز برگي
ـ كاهش گلدهي و تشكيل ميوه
ـ كاهش اندازه و رنگ ميوه |
ـ زيادي بيش از اندازه روي امكان دارد كمبود مس را تحريك كند . |
|
منيزيم
Mg |
تداوم متابوليسم و تنفس سلولي
ـ تنظيم جذب فسفر و انتقال آن |
ـ كلروز حاشيهاي و پائين رگبرگها
ـ نكروز و ريزش برگها
ـ كاهش قدرت رويشي شاخه ها
ـ ريزش زودرس ميوهها
ـ كاهش مقاومت در برابر سرمازدگي
ـ كاهش خواص انبارداري
ـ كاهش قطر ريشه |
ـ به رقابت با كلسيم و پتاسيم در جذب به به هنگام كمي كلسيم در خاك |
|
مس Cu |
ـ مشاركت در فعاليتهاي آنزيمي
ـ انتقال الكترون |
ـ زردي عمومي گياه
ـ كلروز و نكروز برگها
ـ تغيير شكل برگها
ـ عدم تشكيل كامل سنبله |
ـ اولين علامت مسموميت مس در خاك ، مرگ ريشهها است .
ـ تقابل با آهن ، روي ، فسفر و موليبدن |
|
آهن Fe |
ـ رشد گياه
ـ توليد كلروفيل |
ـ كلروز انتهاي برگها
ـ توقف رشد شاخه
ـ كاهش گلدهي و ميوهدهي
ـ كاهش رشد ريشه |
ـ كمبود آهن در اثر زيادي بي كربنات روي خواهد داد .
ـ آبياري سنگين ، فشردگي و هر عاملي كه تهويه خاك را كاهش دهد ، به افزايش بيكربنات ، در خاك كمك ميكند و كمبود آهن را متقابلا بالا ميبرد . |
|
منگنز
Mn |
مشاركت در سيستمهاي تركيبي
ـ انتقال الكترون
ـ توليد كلروفيل |
ـ كلروز برگها
ـ كاهش رشد شاخه
ـ كاهش فتوسنتز ، گلدهي و تشكيل ميوه
ـ تغيير اندازه و رنگ ميوه |
ـ اثر متقابل با آهن
ـ از علائم مسموميت ، نكروز ميباشد |
|
موليبدن Mo |
مشاركت در ساختمان آنزيمها
ـ مشاركت در واكنشهاي احياء نيترات |
ـ باريك شدن و رنگ پريدگي برگها
ـ كاهش رشد انتهاي برگها |
ـ كمبود موليبدن به علت تاثير در ميزان نيتروژن مورد استفاده گياه ، سبب ظهور علائم كمبود نيتروژن در برگهاي مسن گياه ميشود . |
|
كلسيم
Ca |
ـ پايداري ديواره و غشاءسلولي
ـ مشاركت در تقسيم سلولي
ـ تنظيم اسمزي |
ـ لكه تلخي موضعي و چوب پنبهاي
ـ پوسيدگي گلگاه
ـ نهيدگي يا سفتي ميوه
ـ پيري ميوه |
ـ يون منزيم با انتقال كلسيم رقابت دارد .
ـ رطوبت كافي به انتقال كلسيم كمك مي كند . |
جدول محصولات بر اساس حساسيت به كمبود عناصر ريز مغذي
|
نام عنصر
نام محصول |
آهن |
منگنز |
روي |
مس |
بر |
موليبدن |
منزيم |
كلسيم |
|
غلات |
متوسط |
زياد |
زياد |
زياد |
كم |
زياد |
زياد |
كم |
|
سيب زميني |
متوسط |
زياد |
متوسط |
كم |
كم |
متوسط |
زياد |
كم |
|
يونجه |
كم |
كم |
كم |
متوسط |
متوسط |
كم |
كم |
كم |
|
حبوبات |
زياد |
زياد |
زياد |
كم |
كم |
زياد |
كم |
كم |
|
دانههاي روغني |
زياد |
متوسط |
متوسط |
كم |
زياد |
متوسط |
كم |
كم |
|
سبزيجات |
كم |
متوسط |
متوسط |
متوسط |
متوسط |
متوسط |
متوسط |
متوسط |
|
مركبات |
زياد |
زياد |
زياد |
زياد |
كم |
زياد |
زياد |
متوسط |
|
درختان ميوه |
زياد |
زياد |
زياد |
متوسط |
زياد |
زياد |
متوسط |
زياد |
|
انگور |
زياد |
زياد |
متوسط |
كم |
زياد |
متوسط |
متوسط |
كم |
|
چغندر قند |
متوسط |
زياد |
زياد |
كم |
زياد |
زياد |
زياد |
متوسط |